Yayına almak bitiş değil, başlangıç
Uygulama mağazada. Peki iOS yeni sürüm çıkınca, Google zorunlu bir kural getirince, sertifika süresi dolunca ne olacak?
Projelerin çoğunda takvim yayın gününde biter. Bütçe de öyle planlanır.
Sonra uygulama yayına girer ve yeni bir takvim başlar — bu sefer sizin değil, Apple'ın, Google'ın ve işletim sistemlerinin belirlediği bir takvim.
Sizden bağımsız gelen işler
Yıllık işletim sistemi sürümleri. Her sonbahar yeni bir iOS, her yıl yeni bir Android. Çoğu zaman sorunsuz geçer; bazen bir izin davranışı değişir, bir ekran boyutu bozulur, arka plan kuralları sıkılaşır. Test etmek gerekiyor.
Mağaza politikası değişiklikleri. Google ve Apple düzenli olarak yeni zorunluluklar getiriyor: veri güvenliği beyanı, hedef API seviyesi, izin gerekçeleri. Uyulmazsa uygulama mağazadan kaldırılabiliyor.
Hedef API seviyesi. Google Play, uygulamanızın belirli bir Android sürümünü hedeflemesini zorunlu tutuyor ve bu eşiği her yıl yükseltiyor. Güncellemezseniz yeni sürüm yükleyemiyorsunuz — mevcut sürüm yayında kalır ama donmuş olur.
Sertifikalar ve hesaplar. Apple Developer üyeliği yıllık. Dağıtım sertifikaları süreli. Süresi dolan bir sertifika, yeni sürüm çıkaramamak demek. Genelde tam da acil bir düzeltme gerektiğinde fark ediliyor.
Bağımlılıklar. Harita, ödeme, analitik gibi servislerin SDK'ları eskiyor. Bazıları kapatılıyor, bazıları uyumsuz hale geliyor.
Bunların ortak özelliği
Hiçbiri sizin isteğinizle olmuyor ve hiçbiri yeni bir özellik getirmiyor. Yaptığınız iş, uygulamanın olduğu yerde durmasını sağlamak.
Bu yüzden "bakım" kalemi bir lüks değil, işletme gideri. Bütçelenmezse şöyle oluyor: bir yıl kimse dokunmuyor, sonra bir gün uygulama açılmıyor veya mağazadan kalkıyor, ve o noktada yapılacak iş bir yıllık birikmiş güncellemeyi aynı anda yapmak oluyor. Hem pahalı hem riskli.
Yayın sonrası ilk hafta
Ayrı bir başlık, çünkü en yoğun dönem burası:
- Gerçek cihazlarda çıkan, testte görülmeyen hatalar
- Beklenmedik kullanım biçimleri
- Mağaza yorumları — ilk yorumlar uzun süre en üstte kalıyor
- Çökme raporları
İlk haftada hızlı dönebilmek için ekibin hazır olması gerekiyor. Yayın gününü tatilden hemen önceye koymamak, basit ama işe yarayan bir kural.
İzleme olmadan bakım olmaz
Uygulamanın çöktüğünü kullanıcı yorumundan öğreniyorsanız geç kalmışsınız demektir. En azından şunlar olmalı:
- Çökme raporlama
- Sunucu tarafında hata kaydı
- Temel kullanım ölçümü — hangi ekran, ne sıklıkla
Bunlar ilk sürümde kurulur, sonradan eklenmesi hem daha zor hem de geçmiş veriyi kaybedersiniz.
Gerçekçi bir bakım planı
Küçük ve orta ölçekli bir uygulama için makul bir düzen:
| Ne zaman | Ne yapılır |
|---|---|
| Sürekli | Çökme ve hata takibi |
| Ayda bir | Bağımlılık güncellemeleri, küçük düzeltmeler |
| Yılda iki kez | Yeni işletim sistemi sürümleriyle test |
| Yılda bir | Sertifika ve hesap yenilemeleri |
Buna bir de kullanıcıdan gelen istekleri eklerseniz, uygulamanın canlı kalmasının maliyeti ortaya çıkıyor.
Neden baştan konuşuyoruz
Teklif aşamasında bakımı konuşmak, satışı zorlaştıran bir konu. Yine de konuşuyoruz — çünkü bunu atlayan projelerin bir yıl sonra ne halde olduğunu gördük.
Yayına almak bir kilometre taşı. Uygulamanın işe yaraması, ondan sonra başlıyor.